paratiroid-hastaliklari

Paratiroid Hastalıkları

by Tiroid

Paratiroid bezleri boyundaki tiroid bezlerinin arkasında bulunan, genellikle sağda ve solda bezelye tanesi büyüklüğünde ikişer adet olan ve vücudun kalsiyum ve fosfor bakımından doğru dengeyi korumasına yardımcı paratiroid hormonu (PTH) salgılayan bezlerdir.

PTH (paratiroid hormonu) kandaki kalsiyum ve fosfor seviyelerini kontrol eder.

PTH (Paratiroid Hormonunun) Görevleri

*Vücut sıvısındaki ve kandaki kalsiyum ve fosfor dengesini düzenler.

*Kalsiyumun kemiklerden kana geçmesini sağlar.

*Sindirimi tamamlanan besinlerden kalsiyum iyonlarının kana emilimini sağlar.

*Fosforun böbreklerden atılmasını azaltarak kandaki miktarının çoğalmasını sağlar.

Hastanın kanındaki kalsiyum ve fosfor seviyeleri ile PTH ( PARATİROİD HORMONU) seviyesinin ölçülmesi, paratiroid bezlerinin iyi çalışıp çalışmadığını kontrol etmek açısından yeterli bilgi vermektedir.

Kalsiyumun kandaki değerlerinde olan küçük değişiklikler bile bazı sinir ve kas bozukluklarına sebep olduğundan insan vücudunda paratiroid bezleri önemli bir yere sahiptir.

Çok fazla veya çok az PTH üretilirse vücuttaki kalsiyum seviyesi tehlikeli bir şekilde artar veya normalin altına düşebilir.

Paratiroid Hormonu Yüksekliğinin Nedenleri

  • D vitamini eksikliği ya da vücutta aşırı bulunması 
  • Kalsiyum ya da magnezyum yetersizliği
  • Paratiroid bezi hastalıkları
  • Vücutta kalsiyum yüksekliği
  • Böbrek hastalıkları
  • Fosfor yükselmesi

PTH’nun yükselmesi durumunda çeşitli belirtiler ortaya çıkar bunlar depresyon, halsizlik,kas ve sırt ağrıları, böbrek taşı, kabızlık şeklinde olabilir. Eğer bu tür şikayetlerden şüphe duyuluyorsa bir endokrinoloji bölümü doktoruna başvurmanız gerekmektedir.

Paratiroid Bezi Hastalıkları

  • Hiperparatiroidizm 
  • Hipoparatiroidizm
  • Paratiroid kanseri
Soru Sorun

Hastalıklar

tiroid-bezi-ve-hastaliklari

Tiroid Bezi ve Hastalıkları

by Tiroid

Tiroid bezi boyunda yerleşen ve iki adet hormon üreten bir organdır. Adem elmasının hemen altında yer alan bu bezin ürettiği iki hormon vücudun enerjiyi kullanmasını ve depolamasını sağlar. Tiroid bezi tarafından yapılan bu işe metabolizma da denir.

Tiroid bezinde bazı değişiklikle veya bozukluklar olabilir. Örneğin tiroit bezinin büyümesine guatr, az çalışmasına ya da hiç çalışmamasına hipotiroidi, çok çalışmasına hipertiroidi denir. Bezde kanser hücrelerinin oluşmasına ise tiroid kanseri denir. Toplumumuzun önemli bir kısmında tiroit hastalığı vardır. Birçok kişide herhangi bir şikayete yol açmadığı için hastalığın farkında olunmaz.

Guatr

Guatr tiroit bezinin büyümesidir. Bazen nodül ile birlikte görülebilen guatr boynun tek ya da iki tarafında şişlikle kendisini belli edebilir. Basit bir büyümeyse herhangi bir şikayete yol açmayabilir. Büyük ve nodüllü guatrlar şişlikle birlikte nefes darlığına, yutma güçlüğüne, bazen de ağrıya neden olabilir. Guatrın nedenleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için guatr yazımızı okuyabilirsiniz.

Hipotiroidi

Hipotiroidi tiroit hormonunun az olması ya da iflas etmesi anlamına gelir. En çok görülen troid hastalığıdır. Kadınlarda ve ileri yaşlarda görülme riski artar. Genetik yatkınlık önemli rol oynar. Tiroid hormonunun az salgılanması kişiyi yorgun düşürür. Mental ve fiziksel performansta düşüş olur. Kolesterolü yükseltmesi nedeniyle kalp hastalıklarına neden olabilir. Hipotiroidinin nedenleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için hipotiroidi yazımızı okuyabilirsiniz.

Hipertiroidi

Hipertiroidi, hipotiroidinin tam tersi olarak tiroit hormonunun çok salgılanması anlamına gelir. Çok salgılanan tiroit hormonları kalp, sinir ve kas sistemini etkiler. Kaslarda zayıflık, ellerde titreme, kalp çarpıntısı, yorgunluk, asabiyet gibi şikayetler görülebilir. Hipertiroidinin en önemli nedeni graves hastalığıdır. Genlere ve bağışıklık sistemine bağlı ortaya çıkan graves hastalığı tiroit bezinin normalden fazla hormon üretmesine neden olur. Bu hastaların dikkati çeken tipik bulgusu gözlerinin dışarıya çıkmış gibi görünmesidir. Hipertiroidinin nedenleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için hipertiroidi yazımızı okuyabilirsiniz.

Tiroid Kanserleri

Tiroid bezi hücrelerinde oluşan kanser türüdür. Çok sık görülen bir tür değildir. Kadınlarda yüzde 6, erkeklerde ise yüzde 1,5 oranında görülür. Birçok tiroid tümörü iyi huyludur. Yüzde 5’inin kanser olasılığı bulunur. Tiroid kanserinin nedeni henüz kesin olarak kanıtlanmasa da aşırı radyasyonun birinci etken olduğu bilinir. Tiroid kanserlerinin nedenleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için tiroid kanseri yazımızı okuyabilirsiniz.

Soru Sorun

Hastalıklar

guatr

Guatr

by Tiroid

Halk arasında tüm tiroid hastalıklarının guatr olduğu, hatta tiroid bezinin isminin de bu olduğu yönünde yanlış bir bilgi vardır. Guatr, tiroid bezinin büyümesine verilen addır. Bazen nodüllerle birlikte görülen bu hastalığın basit seviyelerinde genellikle belirti görülmez. Boynun tek ya da çift tarafında görülen şişlik gözle görülür bir belirti olduğu için en önemli bulgu olarak söylenebilir. Belirtilerinden önce nedenlerine göz atalım.

Guatr Nedenleri

Guatrın en önemli nedeni iyot eksikliğidir. İyot eksikliğinde vücudun hormon ihtiyacı artar ve guatr meydana gelebilir. Aynı durum hamilelik döneminde de geçerlidir. Ülkemiz insanlarında iyot eksikliği çok olduğu için guatr sorunu da çok görülür. Öte yandan tiroid bezinin diğer hastalıkları olan hipertiroidi, hipotiroidi, tiroit nodülü, tiroit iltihabı ve tiroit kanserleri de guatra neden olabilir.

Guatr Belirtileri

Basit guatrlar genellikle belirti vermez. Büyük ve nodüllü guatrlar ise;

Boynun bir ya da iki tarafında şişliğe,

Nefes darlığı ve yutma güçlüğüne,

Boyundaki toplardamarların genişlemesine,

Ani büyümesi ve iç kanama meydana gelmesi durumunda ise ağrıya neden olur.

Nodüler Guatr (Tiroid Nodülleri)

Tiroid bezi içerisinde oluşan anormal dokulara tiroid nodülü ya da nodüler guatr ismi verilir. Nodüller yüzde 5 oranında kansere dönüşebildiği için dikkat edilmelidir. Eğer nodül tedavi edilmesine rağmen büyümeye devam ediyorsa, lenf bezlerinde de şişme varsa, seste kalınlaşma olmuşsa ve soğuk nodül dediğimiz türdense kanser olasılığından şüphelenmek gerekir. Nodüler guatrın genellikle tek belirtisi boyundaki şişliktir. Eğer nodülün içinde kanama olmuşsa ağrı da görülebilir. Büyümesi durumunda ise nefes darlığına ve yutma güçlüğüne neden olabilir.

Nodüler Guatr Tedavisi

Nodüler guatr biyopsi, ultrason ve sintigrafi gibi tetkiklerle teşhied edilir. Biyopsinin sonucuna göre tedavi yolu belirlenir. Kanser varsa, nodülün çapı 3 cm’den büyükse, hızlı büyüyorsa , lenf bezlerinde şişme varsa ameliyat önerilebilir. Kanser olmayan bazı iyi huylu nodüller için ilaç tedavisi uygulanabilir. Bazen de sadece takip edilir. 

Soru Sorun

Hastalıklar

hipotiroidi

Hipotiroidi

by Tiroid

Tiroid hormonunun az olmasına hipotiroidi denir. En sık rastlanılan bu hastalık kadınlarda, ileri yaşlarda ve ailesinde hipotiroidi  görülen kişilerde daha fazla görülür. Hipotiroidinin belirtileri başka hastalıklarla da karıştırılabilir. Hastada bulguların hepsi görülmeyebilir ya da şiddeti farklı olabilir. Bu yüzden kan testi ile erken teşhis sağlanmalıdır.

Özellikle mental ve fiziksel yorgunluğa yol açan hipotiroidi hastalığı kolestrol yüksekliğine de neden olabileceği için kalp hastalığı riskini arttırır. Ayrıca tedavisi tam olarak yapılmaması durumunda miksödem koması dediğimiz hayati problem meydana gelebilir. Gebelikte yaşandığında bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebilir. Doğumdan sonra çocuğun zihinsel ve fiziksel gelişimini bozabilir. Doğumdan sonra yapılan rutin testlerde hipotiroidi anlaşılabilir.

Hipotiroidi belirtileri varsa ve şüpheleniyorsanız mutlaka kan testi yaptırmalısınız. Test pozitif çıkarsa birinci derece akrabalarınıza söylemelisiniz, ki onlarda test yaptırsınlar. Ailesinde hipotiroidi olan kişiler, hamileler, 60 yaş üstü kadınlar mutlaka kontrol edilmelidir.

Hipotiroidinin Belirtileri

  • Fiziksel yorgunluk
  • Mental yorgunluk
  • Hareketsizlik
  • Kilo alma
  • Kabızlık
  • Adet düzensizliği
  • Cilt kuruluğu

Hipotiroidinin Nedenleri

Hipotiroidinin en önemli nedeni Hashimoto tiroididir. Bu hastalık bağışıklık sisteminin tiroid bezine zarar vermesine neden olarak hormon üretmesini engeller. Doğuştan görülebildiği gibi diğer tiroid hastalıklarının tedavisinde uygulanan radyoaktif iyot ve cerrahi işlemler sonucunda da meydana gelebilir.

Hipotiroidi Tedavisi

Hipotiroidi hormon ilaçlarıyla tedavi edilir. Verilen ilaçla tiroid bezinin doğal olarak ürettiği T4’ün laboratuar koşullarında üretilmiş hali vücuda iletilir. Tiroit hormonu preperatları birbirinin aynısı olmadığı için aynı firmanın ilacıyla devam etmek gerekir. Herhangi bir nedenle ilacın değiştirilmesi gerekiyorsa TSH için kan testi yapılmalıdır. Ömür boyu kullanılması gereken bu ilaçlar ihtiyaçtan az alınırsa tam tedavisi sağlanamaz, fazla alınırsa kemik kaybına ve kalp fonksiyonlarında bozulmaya neden olabilir. 

Soru Sorun

Hastalıklar

hipertiroidi

Hipertiroidi

by Tiroid

Hipertiroidi, tiroit hormonunun çok salgılanması durumudur. Çok salgılanan tiroit hormonları kalp, sinir ve kas sistemini etkiler. Kaslarda zayıflık, ellerde titreme, kalp çarpıntısı, yorgunluk, asabiyet gibi şikayetler görülebilir. Hipertiroidinin en önemli nedeni graves hastalığıdır. Genlere ve bağışıklık sistemine bağlı ortaya çıkan graves hastalığı tiroit bezinin normalden fazla hormon üretmesine neden olur. Bu hastaların dikkati çeken tipik bulgusu gözlerinin dışarıya çıkmış gibi görünmesidir.

Hipertiroidi Belirtileri

  • Kaslarda güçsüzlük
  • Ellerde titreme
  • Yorgunluk
  • Kalp çarpıntısı
  • Kilo kaybı (Çok yense bile)
  • Bağırsak hareketlerinde artış; dolayısıyla ishal sorunu
  • Asabiyet
  • Gözde rahatsızlık ve görmede zorluk
  • Terleme, sıcağa tahammül edememe
  • Adet düzensizliği
  • Kısırlık

Hipertiroidi Nedenleri

Hipertiroidinin en önemli nedeni graves hastalığıdır. Bu hastalık nedeniyle bağışıklık sisteminde tiroid bezine karşı oluşan antikorlar tiroit bezinin normalden fazla hormon üretmesine sebep olur. Bu hastalarda en dikkat çekici belirti gözlerin dışarıya çıkmış gibi görünmesidir. Öte yandan tiroid nodülleri, tiroid hormonu takviyesi alınması ve tiroid bezlerinin iltihaplanması da hipertiroidinin nedenleri arasındadır.

Hipertiroidi Tedavisi

Hipertiroitte ilk olarak radyoaktif iyot tedavisi uygulanır. Radyoaktif maddelerle işaretlenen iyot tiroit bezi tarafından tutulur ve burayı harap eder. Tek bir hap ya da sıvı halinde uygulanan bu işlemden sonra hastanın etrafa radyasyon yaymamak için 1-2 gün evde tek başına kalması söylenir. Etkili bir yöntemdir. Ancak tiroit bezini harap ettiği için hormon takviyesi almak gerekebilir.

Eğer radyoaktif iyot tedavisi yapılamıyorsa, ilaçlar işe yaramamışsa ya da tiroid bezi çok büyümüşse ve nefes alımını engelliyorsa kesin çözüm olarak tiroidektomi dediğimiz tiroit bezinin çıkarılması ameliyatı yapılabilir. Radyoaktif iyot tedavisi veya cerrahi işlem yapıldıktan sonra hastalar mutlaka takip edilmeli, gerekli görülmesi halinde hormon takviyesi almalıdırlar.

Soru Sorun

Hastalıklar

tiroid-kanseri

Tiroid Kanseri

by Tiroid

Tiroid kanseri, tiroid bezinin hücrelerinde oluşan kansere denir. Çok sık görülen bir kanser türü değildir. Kadınların yüzde 6’sında, erkeklerin yüzde 1,5’inde görülür. Birçoğu iyi huylu olan tiroid tümörlerinin yüzde 5 oranında kansere dönüşme ihtimali olduğu için dikkatle takip edilmesi gerekir.

Tiroid Kanseri Nedenleri

Tam olarak nedeni bilinmeyen tiroid kanserlerinin aşırı radyasyona bağlı geliştiği ortaya konulmuştur. Özellikle boyun bölgesine yönelik radyasyona uğramak, örneğin bu bölgeye yönelik radyoterapi tedavisi almak tiroid kanserine neden olabilir. Çernobil faciasına maruz kalan birçok kişi tiroid kanserinden dolayı hayatını kaybetmiştir. Öte yandan genetik faktörlerin de etkisi büyüktür. Ailesinde tiroid kanseri olan bir kişinin kanser riski artar.

Tiroid Kanseri Belirtileri

Çocuklarda ergenlikten önce nodül çıkması durumunda,

Yaşlılarda aniden nodül çıkması durumunda,

Ailede tiroid kanseri varlığında,

Erkeklerde tek nodül görülmesi durumunda,

Aniden ses problemi ve yutma güçlüğü oluşması durumunda tiroid kanserinden şüphelenilmelidir.

Tiroid Kanseri Tedavisi

Tiroid kanseri genellikle ultrasonografi ile teşhis edilir. Daha detaylı tanı için sintigrafi ya da biyopsi yapılabilir. Kanser teşhis edilmesi durumunda ilk uygulanacak tedavi yöntemi ameliyattır. Eğer kanser lenfe sıçramışsa total tiroidektomi işlemiyle tiroid bezi tamamen çıkarılır. Gerekirse lenf bezi de alınmalıdır. Zaten tercih edilen yol tüm bezin alınmasıdır. Bu yol tekrar riskini ortadan kaldırdığı gibi radyoaktif iyot tedavisine de imkan sağlar.

Cerrahi tedaviden 6 hafta sonra radyoaktif iyot tedavisi uygulanabilir.

Soru Sorun

Hastalıklar